عکسی کمیاب از گربه وحشی در جنوب غرب استان فارس

زیرا یوزپلنگ از نظر جثه و طرح رنگی و زیستگاه با این گربه سان تفاوت از "زمین تا ثریا" دارد. البته در گذشته نه چندان دور تعداد مناسبی قلاده از پلنگ نیز در کوههای منطقه وجود داشته که بیشترشان به خاطر شکار شدن و کاهش جمعیت شکارشان یعنی کل و بز به دست مردم به صورت چرخه وار از بین رفته و شاید در منطقه منقرض شده باشند. امید است که پلنگ ایرانی در کوههای منطقه به ویژه کوه وراوی وجود داشته باشد و گزارشات مردم و چوپانان درست باشد. متاسفانه در چند دهه پیش این پلنگ ها را به دلایل مختلف از جمله انتقام گیری حمله به احشام در کوهها می کشتند و ناخن آنها را به عنوان نمادی از قدرت و شکوه نقره گرفته و بر تاج پسران ساخته شده از پرهای رنگی خروس قرار می دادند.

اما داستان این عکس ...

آذر ماه 1387 که برای تعطیلات از شیراز به منطقه برگشته بودم در منزل یکی از آشنایان در منطقه گربه سانی را دیدم که خودشان آن را یوز می نامیدند و از دست حیوان بی چاره کلی شاکی بودند که شبانه به قفس مرغ و خروس هایشان حمله کرده و تعدادی را با نیشش کشته و خونشان را مکیده است!

آنها نیز در اقدامی تلافی جویانه آن را در قفس به تله انداخته بودند و تا چه بر سرش در آورند!

آنها در غم مرغ و خروس از دست رفته بودند و من در غم شاه شکار در بند رفته! خلاصه با خواهش و التماس و آگاه کردن آنها از ارزش زیست محیطی این گونه از آنها خواستم که آن را در کوه رها کنند و به شیراز برگشتم. ان شاء الله که آن گربه وحشی زنده است!

پذیرایی انسانها از حیوانات وحشی با غذاهای انسانی

این گربه سان که شباهت زیادی به گربه اهلی دارد 13 الی 14 سال عمر می کند و وزن نرها و ماده های آنها به ترتیب 8-5 و 5-3 کیلوگرم می باشد. طول سر و تنه 45 تا 80 سانتیمتر، دم 25 تا 38 سانتیمتر، ارتفاع 30 تا 40 سانتیxadمتر می باشد. تفاوت آنها با گربه اهلی داشتن دم كوتاهتر، كلفتتر، پشمالوتر با حلقههای مشابه و قسمت انتهایی سیاه رنگ است.

عادات: "شبگرد است. اوایل غروب و صبح زود فعالیت بیشتری دارد. در هوای ابری و سرد و در فصل جفتگیری، گاهی روزها نیز مشاهده میشود. به صورت انفرادی زندگی میكند. اغلب در حفرههای طبیعی، زیر بوتهها و سوراخ درختان لانه میسازد. به سرعت از درختان بالا میرود. ممكن است در یک شب تا 10 كیلومتر مسافت را طی كند. اكثر خصوصیاتش شبیه گربه اهلی است (مانند گربه میومیو میكند، در موقع دعوا پشت خود را قوز و موها را سیخ میكند)".

غذا: "از پستاندارن كوچك، پرندگان و تخم و جوجه آنها، خزندگان، ماهی، قورباغه، حشرات و حیوانات اهلی از قبیل مرغ و خروس، بزغاله و گاهی مواد گیاهی تغذیه میكند. برای شكار طعمه ابتدا دزدانه به آن نزدیك میشود، سپس با چند پرش طعمه خود را میگیرد. این حیوان مانند گربه اهلی با طعمه گرفتار بازی نمیكند. همچنین مانند گربه اهلی معمولاً روی مدفوع خود را نمیپوشاند."

تولیدمثل: "جفتگیری معمولاً در فصل زمستان انجام میشود. در این فصل بین نرها نزاعهایی در میگیرد. پس از 60 روز سه تا پنج بچه كور میزاید. پس از 10 روز چشم بچهها باز میشود، تا سه ماهگی شیر میخورند، چهار تا شش ماه وابسته به مادر هستند و در 10 ماهگی بالغ میشوند. طول عمر در اسارت حدود 15 سال است".

وضعیت فعلی: "گربه وحشی دشمنان متعددی از قبیل كاراكال، پلنگ و جغدهای بزرگ و همچنین انسان دارد! گاهی اوقات نیز راسو و سمور بچههایش را در لانه میخورند. به علت كم شدن طعمه، تخریب زیستگاه، و شكار بیرویه، جمعیت آن در اكثر مناطق رو به كاهش گذارده است".

امید است که مردم عزیز با همکاری مسئولین مربوطه بویژه اداره حفاظت از محیط زیست شهرستانهای مهر و لامرد و نیز منابع طبیعی در راه حفظ حیات وحش منطقه و طبیعت بکوشند.

طبیعت مانند یک زنجیر است. اگر یک حلقه از بین برود بر روی دیگر حلقه های زنجیر نیز اثرات منفی چشمگیر می گذارد.

منبع: هوشنگ ضیایی (1390)، چاپ چهارم، راهنمای صحرایی پستانداران ایران. انتشارات کانون آشنایی با حیات وحش.